Medieval Manuscripts in Cambridge Libraries

A catalogue of Western manuscripts and papyri at Cambridge University Library, the Fitzwilliam Museum and selected Cambridge colleges

Cambridge, Trinity College, MS B.8.8

Diktyon no.: Diktyon 11922

Contents

Introduction: This manuscript was probably copied in the 10th century and contains various homilies and other texts by John Chrysostom or attributed to him. The manuscript has suffered damage due to use and time and it is defective at the beginning and at the end, and shows many lacunae. Nevertheless, the manuscript is a rare complete copy of In illud: Ignem veni mittere in terram (ff. 274v-277v) by Pseudo-Chrysostom (ed. by S. Kim, 2018). In all likelihood previously owned by the Greek monastery of Pantokratoros on Mount Athos, MS B.8.8 was bought by the classical scholar Richard Bentley and bequeathed to Trinity College Library after his death. Dr Matteo Di Franco

Language(s): Greek

1. ff. 1r-14v
John Chrysostom, De paenitentia homilia 7 (defective at the beginning)
Incipit: || f. 1r καὶ ἵνα τοῖς ἐξ αὐτῶν τικτομένοις μὴ ἀποκλείση τὴν σ(ωτη)ρίαν
Explicit: f. 14v Ἡ γὰρ ὑπομονὴ τῶν πενήτων οὐκ ἀπολεῖται εἰς τὸν αἰῶνα· ἐν Χ(ριστ)ῶ τῶ Κ(υρί)ω ἡμῶν ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Severian of Gabala (active 398-408)

PG 49, 324 line ab imo - 336

CPG 4333.7; 4186

TLG 2062.027

2. ff. 14v-20r
John Chrysostom, De paenitentia et in lectionem de Dauide et de uxore Uriae
Rubric: f. 14v Τοῦ αὐτοῦ περὶ μετανοίας καὶ εἰς τὸ ἀνάγνωσμα τοῦ Δα(υῒ)δ περὶ τῆς τοῦ Οὐρίου
Incipit: f. 14v Ἰδοὺ σήμερον ἡμῖν ὁ μακάριος Δ(αυῒ)δ ἀνεγνώσθη· ὁ μουσουργὸς τῆς σωφροσύνης καὶ διδάσκαλος
Explicit: f. 20r Ἐπειδήπερ ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν. οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῶ στόματι αὐτοῦ· αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 64, 11-16

CPG 4694

BHG 2102wb

Aldama 194

TLG 2062.352

3. ff. 20r-27r
John Chrysostom, De paenitentia homilia 2 (defective at the beginning)
Rubric: f. 20r Τοῦ αὐτοῦ περὶ μετανοίας καὶ εἰς Ἀχαὰβ τὸν βασιλέα
Incipit: f. 20r Ἴδετε τῆ παρελθούσης κυριακῆ πόλεμον καὶ νίκην πόλεμον μὲν του διαβόλου. νίκην δὲ τοῦ Χ(ριστο)ῦ
Explicit: f. 27r ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν· χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· δι' οὗ καὶ μεθ' οὗ τῶ Π(ατ)ρὶ ἡ δόξα σὺν τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 49, 283-292

CPG 4333.2

TLG 2062.027

4. ff. 27v-29v
John Chrysostom, De iis qui in ieiunio continenter vivunt
Rubric: f. 27v Τοῦ αὐτοῦ περὶ τῶν ἰν[sic] νηστεία σωφρονούντων. καὶ διαγωγῆς διαφόρων προφητῶν
Incipit: f. 27v Οἱ μὲν ἀθληταὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν γυμναζόμενοι· καὶ τὴν τέχνην αὔξουσι
Explicit: f. 29v ἐν σοὶ ἔχοντες τῆς ζωῆς τὰς ἐλπίδας· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 64, 15-16

CPG 4695

Aldama 297

TLG 2062.353

5. ff. 29v-34r
John Chrysostom, In Eliam prophetam sermo
Rubric: f. 29v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν Ἠλίαν καὶ Ἑλισσαῖον
Incipit: f. 29v Πρότερον μὲν τῶν Ἰουδαίων ὁ δῆμος τῆ τῶν προφητῶν ἐκαλλωπίζετο κτήσει
Explicit: f. 34r δεῦτε πρός με πάντες ἐγὼ οὐ κολάσω ὑμᾶς· ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν.

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 56, 583-586

CPG 4565

BHG 576

Aldama 443

TLG 2062.219

6. ff. 34r-49r
John Chrysostom, De Lazaro concio 6
Rubric: f. 34r Τοῦ αὐτοῦ περὶ εθισμοῦ[sic] καὶ εἰς τὸν Λάζαρον καὶ εἰς τὸ πλούσιον
Incipit: f. 34r Ἴδετε Θ(εο)ῦ δύναμιν; ἴδετε Θ(εο)ῦ φιλαν(θρωπ)ίαν; δύναμιν ὅτι ἐτείναξεν τὴν οἰκουμένην· φιλαν(θρωπ)ίαν. ὅτι πίπτουσαν αὐτὴν ἔστησεν
Explicit: f. 49r ἐπὶ δὲ τούτοις πᾶσιν. εὐχαριστήσωμεν τῶ φιλαν(θρώπ)ω Θ(ε)ῶ. ὅτι αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 48, 1027-1044

CPG 4329.06

BHGa 1700z; BHGn 2103i

TLG 2062.023

7. ff. 49r-52v
John Chrysostom, In Epistulam ad Romanos homilia 5
Rubric: f. 49r Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία τῆς ἐκεῖ δικαστηρίου καὶ περὶ τῆς τοῦ π(ατ)ρ(ὸ)ς ἀγάπης τῆς εἰς ἡμᾶς. καὶ περὶ τῆς ὀφιλομένης ἀγάπης τῶ Θ(ε)ῶ περὶ ἡμῶν
Incipit: f. 49r Ὅσοι τῆς αἰωνίου ζωῆς κληρονόμοι ἐπιθυμεῖτε γενέσθε. μετὰ φόβου καὶ τρόμου τῶν λογίων τοῦ Πν(εύματο)ς ἐπακούσατε
Explicit: f. 52v ἵνα καὶ τῆς δόξης ἀπολαύσωμεν τῆς παρ’ αὐτοῦ· ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν. χάριτι τοῦ Χ(ριστο)ῦ· δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ ἡ δόξα τῶ Π(ατ)ρὶ ἅμα τῶ ἅγίω Πν(εύματ)ι εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

PG 60, 430 line 3 (from ἔκαστος τοίνυν) - 432

CPG 4427.05

TLG 2062.155

8. ff. 52v-56v
John Chrysostom, In drachmam et in illud: Homo quidam habebat duos filios
Rubric: f. 52v Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλία εἰς τὸ κατὰ Λουκᾶν εὐαγγέλιον περὶ τῆς δραχμῆς καὶ περὶ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀσώτου
Incipit: f. 52v Πάλιν οἱ κόλποι Χ(ριστο)ῦ ἀπαύστως τὸ νάμα τῆς ἀγάπης μέλιξῶν[sic] βλαστάνουσιν
Explicit: f. 56v διατεμων[sic] τὸ πέλαγος τῶν γραφῶν. εἰς τὴν οὐ(ρά)νιον πόλιν χειραγωγήση· ἐν Χ(ριστ)ῶ Ἰ(ησο)ῦ τῶ Κ(υρί)ω ἡμῶν· ὧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to)

PG 61, 781-784

CPG 4661

cf. Aldama 386

TLG 2062.315

9. ff. 56v-61v
John Chrysostom , De salute animae
Rubric: f. 56v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ μάταιον βίον τοῦ κόσμου τούτου καὶ εἰς κατάνυξιν καὶ ὠφέλειαν
Incipit: f. 56v Ὅσοι τὰ τοῦ βίου μάταια καὶ ἀπολλύμενα πράγματα κατελείπετε μὴ πάλιν τὴν ὑμετέραν καρδίαν εἰε αὐτὰ ἀποστρέφετε
Explicit: f. 61v σὺ γὰρ εἶ Θ(εὸ)ς ἡμῶν τῶν πτωχῶν καὶ ἀπελπισμένων· καὶ σοῦ ἐστὶν ἡ δόξα καὶ ἡ βασιλεία καὶ ἡ σωτηρία ἀπάντων τῶν κατφευγόντων εἰς σε· εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Ephraem Syrus , as In vanam vitam, et de paenitentia

PG 60, 735-738

CPG 4031; 4622

BHGa 2103n

Aldama 331

TLG 2062.276

10. ff. 62r-65r
John Chrysostom, In Epistulam ad Romanos homilia 31 (defective at the beginning)
Rubric: f. 62r Τοῦ αὐτοῦ λόγος ηθικός[sic]
Incipit: f. 62r Πάντων ἐξέτασις ἔστα ἀκριβῆς ἀγαπητέ. κὰν[sic] μικρὸν ὑπερέχεις καὶ ἀκαριέον
Explicit: f. 65r ἀλλ’ ἐντεῦθεν σωφρονισθεῖσα. καὶ τὰς βασάνους ἐκείνας δυνηθεῖ διαφυγεῖν. καὶ τῶν μελλόντων ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν· ὥν γένοιτο πάντας ἡμᾶς μετασχεῖν. χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ, δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῶ Π(ατ)ρὶ· ἅμα τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 60, 672 line 10 ab imo - 676

CPG 4427.31

TLG 2062.155

11. ff. 65r-67r
John Chrysostom, Sermo exhortatorius de temperantia
Rubric: f. 65r Τοῦ αὐτοῦ λόγος παραινετικὸς περὶ ἐγκρατείας
Incipit: f. 65r Ὅσοι μαθήμασι τισὶ προσεδρεύοντες φιλοπονίαν ἐνδείκνυνται
Explicit: f. 67r τῶ Παύλω· μὴ μεθύσκεσθαι οἴνω ἐν ῶ[sic] ἐστιν ἀσωτία· ἀλλὰ πληροῦσθαι ἐν Πν(εύματ)ι ἁγίω· ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 64, 17-18

CPG 4696

Aldama 330

TLG 2062.354

12. ff. 67r-70r
John Chrysostom, De ieiunio sermo 7
Rubric: f. 67r Τοῦ αὐτοῦ περὶ νηστείας
Incipit: f. 65r Ἧκεν σήμερον Ἱερεμίας ὁ προφήτης τοὺς ναοῦς παρασκευάζων τοῦ μεγάλου βασιλέως
Explicit: f. 70r προσθῶμεν ἐλεημοσύνην καὶ προσευχὴν. ἵνα τύχωμεν τοῦ ἁγίου Πν(εύματο)ς ὥσπερ καὶ ὁ Κορνήλιος· καὶ δοξάσωμεν Π(ατέ)ρα Υ(ἱὸ)ν καὶ ἅγιον Πν(εῦμ)α· αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοῦς αἰῶνας ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 60, 721-724

CPG 4619

Aldama 131

TLG 2062.273

13. f. 70v
John Chrysostom, Quod grave sit Dei clementiam contemnere
Rubric: f. 70v Τοῦ αὐτοῦ ὅτι βαρυ[sic] τῆς τοῦ Θ(εο)ῦ φιλαν(θρωπ)ίας καταφρονεῖν· ἐρρέθη δε[sic] τῆς τῶν μυρίων ταλάντων ἀναγνωσθείσης παραβολῆς καὶ κατὰ Ἰουδαίων τοῦ σεισμοῦ γενομένου
Incipit: f. 70v Ἡ μὲν τῆς δεσποτικῆς φιλαν(θρωπ)ίας ἀρτίως ἀκούομεν ἡ φιλοτιμία πολλῆς καὶ μυρίων ἁμαρτίας
Explicit: f. 70v οὐ γὰρ εὑρίσκεται τρόπος τῆς αὐτῶν διορθώσεως

Attributed to Chrysostom.

PG 64, 17-18

CPG 4697

Aldama 156

TLG 2062.355

14. ff. 71r-80v
John Chrysostom, De Anna sermo 4
Rubric: f. 71r Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τοὺς τὰς συνάξεις καταλειμπάνοντας· καὶ ἔτι οὐ μόνον χρησιμωτέρον τοῖς ἐν θεάτροις διαγωγῆς ἡ ἐν ἐκκλησία διατριβὴ. Ἀλλὰ καὶ ἴδιον· καὶ εἰς τὴν δευτέραν ῥησιν[sic] τῆς εὐχῆς τῆς Ἄννας· καὶ εἰς τὸ δεῖν συνεχως[sic] εὔχεσθαι καὶ ἐν παντὶ τόπω· κἂν ἐν ἀγορὰ ὤμεν· κἂν ἐν ὁδῶ κὰν ἐπικλινης[sic]
Incipit: f. 71r Οὐκ οἶδα τί χρήσομαι λόγοις σήμερον· καὶ γὰρ ὁρῶν τὰς συνάξεις ἐλαττουμένας· προφήτας ὑβριζομένους
Explicit: f. 80v βασιλείας τῶν οὐ(ραν)ῶν ἐπιτύχωμεν· ἧς γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν· χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· δι’ οὗ καὶ μεθ’ οὗ τῶ Π(ατ)ρὶ ἡ δόξα· ἅμα τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

PG 54, 660-668

CPG 4411

BHGa 2026; BHGn 2026d

TLG 2062.114

15. ff. 80v-92r
John Chrysostom, In illud: Ne timueritis cum dives factus fuerit homo, homilia 1
Rubric: f. 80v Τοῦ αὐτοῦ λόγος εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ προφήτου τὸ λέγον· μὴ φοβοῦ ὅταν πλουτήσει ἄν(θρωπ)ος καὶ περὶ φιλοξενίας
Incipit: f. 80v Ὁ μὲν γηπόνος τὸ ἄροτρον εἰς καθαρισμὸν ἔλκει τῆς ἀροῦρας. καὶ τὴν αὔλακα ἀνατεμεῖν
Explicit: f. 92r τοῦτον λαβόντες τὸν στίχον. ἐξάρξωμεν τὸν στίχον τοῦτον τῆς βακτηρίας· ὑπὲρ δὴ τούτων ἁπάντων. εὐχαριστήσωμεν τῶ Π(ατ)ρὶ καὶ τῶ Υ(ἱ)ῶ καὶ τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι· ὅτι αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 55, 499-512

CPG 4414

BHGn 2353c

TLG 2062.144

16. ff. 92r-93v
John Chrysostom, Homilia in martyres
Rubric: f. 92r Τοῦ αὐτοῦ ὁμιλίας εἰς μάρτυρας
Incipit: f. 92r Αἱ τῶν μαρτύρων ἑορταὶ· οὐκ ἐν τῆ περιόδω τῶν ἡμερῶν μόνον. ἀλλὰ καὶ τῆ γνώμη τῶν ἐπιτελούντων κρίνονται
Explicit: f. 93v ἀλλὰ βούλη τρυφᾶν. περίμενε τῶ τάφω τοῦ μάρ||

the homily continues on ff. 134r-134v

PG 50, 661-664 lin. 13 ab imo

CPG 4359

BHG 1187

TLG 2062.052

17. ff. 94r-100v
John Chrysostom, De humilitate et de eleemosyna (defective at the beginning)
Incipit: || f. 94r ἀνέσει καὶ ὕπνω τὸ σῶμα ἀνακτησάμενοι. ἀκμεότερον πρὸς τὴν λοιπὴν ναυτιλίαν παρασκευάζουσιν
Explicit: f. 100v διὰ τῶν ἔργων ἐπιδεικνύμεθα· ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν. εὐ Χ(ριστ)ῶ Ἰ(ησο)ῦ τῶ Κ(υρί)ω ἡμῶν· μεθοῦ τῶ Π(ατ)ρὶ· ἅμα τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι· εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Codices Chrysostomici Graeci I, Appendix 67

PG 55, 512 lin. 3 ab imo - 517 lin. 9; 63, 229 lin. 30 ab imo - 224

cf. TLG 2062.144, 2062.168

18. ff. 100v-115v
John Chrysostom , Ad populum Antiochenum homilia 20
Rubric: f. 100v Τοῦ αὐτοῦ ὅτι οὐκ ἀρκῆ ἡ νηστεία Τεσσαρακοστης[sic]· πρὸς τὸ δύνασθαι κοινωνεῖν· ἀλλὰ διὰ τῆς κατα[sic] ψυχὴν ἀρετῆς πρώτης· καὶ πῶς δυνατὸν μὴ μνησικακεῖν· καὶ ὅτι πολὺς τῶ Θ(ε)ῶ τοῦ νόμου τούτου λόγος· καὶ ὅτι πρὸ τῆς γεέννης τὸ μνησηκακεῖν κολάζει τοὺς αλόντας[sic]
Incipit: f. 100v Πρὸς τὸ τέλος ἡμῖν τῆς νηστείας λοιπὸν ὁ καιρὸς ἐπήγεται· οὐκ’ οὖν καὶ ἡμεῖς πρὸς πλείονα ἑαυτοὺς ἐπιδῶμεν ἀρετήν
Explicit: f. 115v πάντα διορθώσαντες ἐλαττώματα, τυχεῖν τῆς βασιλείας τῶν οὐ(ραν)ῶν· χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· μεθ’ οῦ[sic] τῶ Π(ατ)ρὶ σὺν ἁγίω Πν(εύματ)ι· δόξα τιμὴ καὶ προσκύνησις· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 49, 197-212

CPG 4330.20

BHG 488i, k; BHGn 488kb

Aldama 229

TLG 2062.024

19. ff. 116r-133v
John Chrysostom , Homilia de capto Eutropio (with lacuna and defective at the end)
Rubric: f. 116r Τοῦ αὐτοῦ ὁμιληα[sic] ὅτε τῆς ἐκκλησίας ἔξω εὑρεθεὶς Εὐτρόπιος ἀπεσπάσθη· καὶ εἰς τὸ παρέστη ἡ βασίλεισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ἱματισμῶ διὰ χρύσω
Incipit: f. 116r Ἡδὺ μὲν λιμὼν καὶ παράδεισος. πολὺ δὲ ἥδιον γραφῶν ἀνάγνωσις καὶ γνῶσις
Explicit: f. 133v μὴ ὀφθαλμὸν νομίσης· μὴ ρίνα[sic]· μὴ στόμα· μὴ τράχηλον. ἀλλ’ εὐλάβειαν· πίστιν· ἀγάπην· τὰ ἔνδον||

Attributed to Chrysostom.

lacuna: f. 131v ends at ἐπεὶ δὴ οὖν ἡ πρὺξ αὐτῆς (PG 52, 411 line 22), f. 132r begings from ⟨χαλινου]⟩μένην. παραλυτικὸν σφιγγόμενον (PG 52, 412 line 12)

PG 52, 395-414 line 5 ab imo

CPG 4528

Aldama 170

TLG 2062.142

20. ff. 134r-134v
John Chrysostom, Homilia in martyres
Incipit: || f. 134r ⟨μάρ]⟩τυρος· ἔκχαιε πηγὰς δακρύων ἐκεῖ· σύντριψον τὴν διάνοιαν· σπᾶσον εὐλογίαν ἀπὸ τοῦ τάφου
Explicit: f. 134v ἑτέροις ἐλευθερίας πρόξενοι γενισώμεθα καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτευξώμεθα ἀγαθῶν||

the homily continues from f. 93v

PG 50, 664 lin. 13 ab imo - 666 lin. 4 ab imo

CPG 4359

BHG 1187

TLG 2062.052

21. ff. 135r-142v
John Chrysostom, De paenitentia sermo 1 (defectice at the end)
Rubric: f. 135r Τοῦ ἐν αγίοις[sic] π(ατ)ρ(ὸ)ς ἡμῶν Ἰωάννου ἀρχ(ι)επισκόπ(ου) Κωνσταντ(ινου)πόλ(ει) τοῦ Χρυσοσ(τόμου)· λόγος παραινετικὸς περὶ μετανοίας. ἐν ὧ ἐμνημόνευσεν καὶ ἐστηλήτευσεν πάντα τὰ πάθη τῶν ἀν(θρώπ)ων. καὶ περὶ τῆς παρουσίας τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ
Incipit: f. 135r Ἀεὶ μὲν μνημονεύειν Θ(εο)ῦ καλὸν. καὶ πάνυ καλόν· καὶ τί ἂν γένοιτ’ ἂν τούτου κάλλιον· ἡ γὰρ ἡ τῶν κριμάτων αὐτοῦ μνήμη
Explicit: f. 142v Τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον ἐμόν ἐστιν· ὁ οὐ(ρα)νὸς θρόνος ἐμὸς· ἡ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου||

Attributed to Chrysostom.

PG 60, 681-687 line 23

CPG 4615

Aldama 11

TLG 2062.269

22. f. 143r
John Chrysostom, Fragment of In illud: Iudex erat in quadam civitate
Incipit: || f. 143r ⟨καρ]⟩δίαις ἡμῶν τὴν εἰκόνα. ὅμοιοι τῶ θ(ε)ῶ ἀναδειχθῶμεν
Explicit: f. 143r Χ(ριστὸ)ν ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐνοικήσωμεν· ὧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος· εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

CPG 4965

23. ff. 143r-146v
John Chrysostom, In sanguinis fluxu laborantem
Rubric: f. 143r Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὴν αἱμοροοῦσαν ἐκ τοῦ κατὰ Λουκᾶν Εὐαγγελίου
Incipit: f. 143r Ἄλλοις μὲν ἄλλας ὁ τοῦ βίου σκοπὸς ἐμπορίας ἐμέρισεν. διαιρῶν ἑκάστω τὴν δοκοῦσαν εἶναι χρειώδη καὶ συμφέρουσαν
Explicit: f. 146v τὸν πλουτοδότην Κ(ύριο)ν προσκαθιστῶν ὑμῖν ἔγγυον· ὧ ἡ δόξα πρέπει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 64, 17-20

CPG 4698

Aldama 19

TLG 2062.356

24. ff. 146v-180v
John Chrysostom, Ad eos qui scandalizati sunt (with lacuna)
Rubric: f. 146v Τοῦ αὐτοῦ ἀπὸ ἐξορίας ἀπολογία πρὸς τοὺς σκανδαλισθέντας ἐπὶ ταῖς παρανομίαις ταῖς γινομέναις καὶ τῆ τοῦ λαοῦ. καὶ πολλῶν ἱερέων διώξει καὶ διασπορα[sic]
Incipit: f. 146v Ἰατρῶν μὲν παῖδες. ὅταν πυρέττοντάς τινας. ἢ ἕτερόν τι νόσημα νοσοῦντας μέλλωσι θεραπεύειν
Explicit: f. 180v μετὰ πολλῆς τῆς περιουσίας τοὺς ἀγαθόν τι ποιεῖν ἢ λέγειν προαιρουμένους. νικᾶν ἐσπούδακεν ταῖς ἀντιδόσεσι καὶ ταῖς ἀμοιβαῖς

lacuna: f. 161v ends at εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θ(εο)ῦ οὐ διεκρίθη τῆ ἀπιστία (PG 52, 501 line 24 ab imo), f. 162r starts at τῶ θυμῶ ζέοντες. φόνου καθεκάστην ἔβλεπον τὴν ἡμέραν (PG 52, 504 line 6)

PG 52, 479-501 line 24 ab imo, 504, line 6 - 528

CPG 4401

BHGa 129i

TLG 2062.087

25. ff. 180v-191r
John Chrysostom, De decem millium talentorum debitore
Rubric: f. 180v Τοῦ αὐτοῦ εἰς το[sic] διαχρόνου εἰπεῖν· καὶ εἰς τὴν παραβολὴν τοῦ τα[sic] μύρια τάλαντα ὀφείλοντος· καὶ τὰ εκατὸν[sic] δινάρια ἀπαιτοῦντος· καὶ ὅτι παντὸς ἁμαρτήματος τὸ μνησικακεῖν χεῖρον
Incipit: f. 180v Ὡς ἐκ μακρᾶς ἀποδημίας ἐπανελθὼν πρὸς ὑμᾶς οὕτω διάκειμαι σήμερον
Explicit: f. 191r οὕτω γὰρ καὶ τὸν δεσπότην ἡμῖν. κὰν[sic] μυρία ὦμεν ἡμαρτηκότες καταλλάξομεν· καὶ τῶν μελλόντων ἐπιτύχωμεν ἀγαθῶν· ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν· χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· μεθ' οὕτω Π(ατ)ρὶ ἅμα τῶ ἅγίω Πν(εύματ)ι· δόξα κράτος τιμῆ[sic]. νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 51, 17*-30

CPG 4368

TLG 2062.061

26. ff. 191r-242v
John Chrysostom, Adversus oppugnatores vitae monasticae
Rubric: f. 191r Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τοὺς πολεμοῦντας τοῖς ἐπὶ τὸ μονάζειν ἄγουσιν
Incipit: f. 191r Ὅτε τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ναὸν πολλῶν ἐτῶν χαμαὶ κείμενον ἀπὸ τῆς μακρᾶς ἐπανελθόντες αἰχμαλωσίας
Explicit: f. 242v καὶ πάντων ἀπολαύσονται τῶν ἀγαθῶν. ὑμῖν δὲ περίεστε τὸ μυρίαν κόλασιν ἑαυτοῖς συναγαγεῖν· καὶ τότε ἐπαινέσαι τὰ παρ’ ἡμῶν εἰρημένα. ὅτε τῶν ἐπαίνων ὑμῖν ὤφελος οὐδέν
Final rubric: f. 242v πρὸς πολεμοῦντ⟨ας⟩ τοῖς ἐπὶ τὸ μονάζειν ἐν άγουσιν[sic]. λόγος γʹ· λόγος ωραῖος[sic] ἔχων πᾶσαν διδασκαλειαν[sic] πρὸς θεοσέβειαν ἀπό τε ἀρχῆς ἕως τέλους

Book 1: ff. 191r-200v; book 2: ff. 201r-215r; book 3: ff. 215r-242v

PG 47, 319-386

CPG 4307

TLG 2062.003

27. ff. 242v-252v
John Chrysostom, Contra eos qui subintroductas habent virgines (defective at the end)
Rubric: f. 242v Τοῦ αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἔχοντας συνεισάκτους
Incipit: f. 242v Ἐπὶ μὲν τῶν προγόνων. τῶν ἡμετέρων. δύο τινες ἦσαν προφάσεις. αἳ τὰς γυναῖκας συγκατοικίζουσαι τοῖς ἀνδράσι
Explicit: f. 252v εἴδες οὐκ ἐπὶ τὴν παράταξιν ἔξω τρέχοντα. ἀλλ’ εἰς οἰκίαν εἰσιόντα||

PG 47, 495-510 line 19

CPG 4311

TLG 2062.007

28. ff. 253r-257r
John Chrysostom, In illud: Propter fornicationes uxorem (defective at the beginning)
Incipit: || f. 253r οἴσει τὴν ἀμοιβήν· τοῦτό σε καὶ π(ατέ)ρα ποιήσει ταχέως. τοῦτο καὶ τῶν τικτομένων προστήσεται
Explicit: f. 257r ἵνα σωφρόνως τὸν παρόντα ζήσαντες βίον. καὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐ(ρα)νῶν ἐπιτύχωμεν, χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· διοῦ[sic] καὶ μεθοῦ τῶ Πατ[sic]ρὶ ἡ δόξα συν[sic] τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι· εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 51, 211 line3 ab imo-218

CPG 4377

TLG 2062.070

29. ff. 257r-258v
John Chrysostom, Quod mari similis sit haec vita
Rubric: f. 257r Τοῦ αὐτοῦ ὅτι θαλάσση παρείκασται ὁ βίος οὗτος. καὶ εἰς τὸ ὅτε ἀνέβη ὁ Ἰ(ησοῦ)ς μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἀφύπνωσεν
Incipit: f. 257r Οἱ πελάγιοι πλοτῆρες. ἐπειδὰν εὐθυβόλω πν(εύματ)ι καταφυσώμενοι τὸν πλοῦν ἀρούσιν, χαροποιοῖς τοῖς προσώποις γινόμενοι
Explicit: f. 258v οὕτως ἔσται καὶ ὁ Υ(ἱὸ)ς τοῦ ἀν(θρώπ)ου ἐν τῆ καρδία τῆς γῆς. τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας· αὐτῶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attribuited to Proclus of Constantinople

PG 64, 19-22

CPG 4699

Aldama 304

TLG 2062.357

30. ff. 258v-265r
John Chrysostom, In illud: Simile est regnum caelorum patri familias
Rubric: f. 259r Τοῦ αὐτοῦ λόγος κατηχητικὸς εἰς τὸ ρητὸν[sic] τοῦ Εὐαγγελίου τὸ ρηθὲν[sic] ὑπὸ τοῦ Κ(υρίο)υ καὶ Θ(εο)ῦ ἡμῶν. ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐ(ρα)νῶν ἀν(θρώπ)ω οἰκοδεσπότη· ὅστις ἐξῆλθεν ἅμα πρωῒ μισθώσασθαι ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ καὶ τὰ ἑξῆς
Incipit: f. 259r Ὁρῶ τὴν ποίμνη τῶν εὐσεβῶν. μεμιγμένα πρόβατα ξένα. νέαν τὴν σφραγίδα τοῦ ἐπου(ρα)νίου ποιμένος ἐπὶ τῶν μετώπων ἐπιφερόμενα
Explicit: f. 265r πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι· κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν· αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 59, 577-586

CPG 4587

Aldama 326

TLG 2062.241

31. ff. 265r-267r
John Chrysostom, In illud: Simile est regnum caelorum grano sinapis
Rubric: f. 265r Τοῦ αὐτοῦ εις[sic] τὸ ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐ(ρα)νῶν κόκκω σινάπεως
Incipit: f. 265r Τί μεῖζον βασιλείας οὐ(ρα)νῶν· καὶ τί μικρότερον κόκκω σινάπεως· πῶς τὴν ἀμέτρητον βασιλείαν τῶν οὐ(ρα)νῶν
Explicit: f. 267r τούτου οὐ κάπτεται καύσων· ὑπὸ τούτω τῶ φυτῶ. εὐφραίνου καὶ χόρευε μεταγγέλων. δοξάζων τὸν Π(ατέ)ρα καὶ τὸν Υ(ἱὸ)ν καὶ τὸ ἅγιον Πν(εῦμ)α· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 64, 21-26

CPG 4700

Aldama 495

TLG 2062.241

32. ff. 267r-270r
John Chrysostom, De eleemosyna
Rubric: f. 267r Τοῦ αὐτοῦ περὶ ἐλεημοσύνης καὶ πλουσίων καὶ πενήτων καὶ εἰς τὸν Ιώβ
Incipit: f. 267r Οἱ λειμῶνες ἔχουσιν ποικίλα καὶ διάφορα ἄνθη· καὶ τὰ μὲν εἰς τέρψιν ὀφθαλμῶν. τὰ δὲ εἰς εὐωδίας· τὰ δὲ εἰς ἐπιμέλειας
Explicit: f. 270r ἵνα δυνηθῶμεν καταξιωθῆναι τῆς αἰωνίου ζωῆς. χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ μεθοῦ τῶ Π(ατ)ρὶ δόξα τιμὴ κρατος[sic] ἅμα τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 60, 707-712

BHGn 939u

CPG 4618

Aldama 296

TLG 2062.272

33. ff. 270r-272r
John Chrysostom, De paenitentia homilia 3 (defective at the end)
Rubric: f. 270r Τοῦ αὐτοῦ περὶ ἐλεημοσύνης
Incipit: f. 270r Ἆρα οἴδατε πόθεν ἡμῖν ὁ λόγος πρώην ἤρξατο. ἢ ποῦ κατέλυσεν ἢ πόθεν ἠρξαμεθα[sic]
Explicit: f. 272r μὴ γὰρ ἐμοὶ μικρὸν νομίσης τὸ τῆς παρθενίας μέγεθος μικρὸν εἶναι· τῶ δὲ Θ(ε)ῶ ἡμῶν δόξαν ἀναπέμψω. νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν||

PG 49, 291-295 line 3 ab imo

CPG 4333

TLG 2062.027

34. ff. 272v-274v
John Chrysostom, In illud: Verumtamen frustra conturbatur (defective at the end)
Rubric: f. 272v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ πλὴν μάτην ταράσσεται πᾶς ἄν(θρωπ)ος
Incipit: f. 272v Προτρέπεται καὶ κόλπος βύθιος ἁλιέα. ὅταν τὸ δείκτυον ῥίψας. καὶ πολλὴν τῶν ἐναλίων ἄγραν περιλαβὼν
Explicit: f. 274v ἐφ’ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων. ἐμοὶ ἐποιήσατε εἶπεν ὁ Χ(ριστό)ς· αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν||

Attributed to Chrysostom.

PG 55, 559-561 line 7 ab imo

CPG 4543

TLG 2062.198

35. ff. 274v-277v
John Chrysostom, In illud: Ignem veni mittere in terram
Rubric: f. 274v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν. ἀλλὰ μάχαιραν
Incipit: f. 274v Αἱ τῶν νηπίων φιλότεκνοι μ(ητέ)ρες. μέχρις δὰν προς[sic] μείζονα ἡλικίαν καὶ δυνατωτέραν οἱ νήπιοι αὐξηθῶσιν
Explicit: f. 277v πρὸς ἀγάπην Θ(εο)ῦ. καὶ ἀλλήλων τὰς λαμπάδας ἀνάψη ἐν Χ(ριστ)ῶ Ἰ(ησο)ῦ τῶ κ(υρί)ω ἡμῶν· ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰωνων[sic] ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

Ed. S. Kim, "Je suis venu jeter du feu sur la terre" : l'édition critique de l'original grec et de la version arménienne d'une homélie du Pseudo-Chrysostome cappadocien (CPG 4669), in Sacris Erudiri 57 (2018), p. 117-166

cf. PG 62, 739-742

CPG 4669

Aldama 12

CCG I appendix 2

TLG 2062.323

36. ff. 277v-278v
John Chrysostom, In illud: Ascendit dominus in templo (defective at the beginning and at the end)
Rubric: f. 277v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν Μελχισεδὲκ πρὸς τοὺς λέγοντας αὐτὸν μείζονα εἶναι τοῦ Υ(ἱο)ῦ τοῦ Θ(εο)ῦ
Incipit: || f. 277v Εἶπεν ὁ ἀπόστολος περὶ τοῦ Μελχισεδέκ· τί δέ ἐστιν παρὰ πᾶσιν τοῖς Χριστιανοῖς τὸ ζητούμενον ζήτημα
Explicit: f. 278v διηνεκὲς ἡμῖν διὰ τοῦ μονογενοῦς αὐτοῦ υ(ἱο)ῦ παραδέδωκεν· διοῦ[sic] τῶ π(ατ)ρὶ δόξα συν[sic] τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι. νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν||

Attributed to Chrysostom.

Also attributed to Proclus of Constantinople

PG 61, 740 line 32 ab imo - 742 line 22

CPG 4651

BHGn 2269bb, bd

Aldama 450

TLG 2062.305

37. ff. 278v-286r
John Chrysostom, In illud: Sufficit tibi gratia mea
Rubric: f. 278v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ῥητὸν τοῦ ἀποστόλου ἀρκῖ[sic] σοι ἡ χάρις μου. ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενεία τελειοῦται
Incipit: f. 278v Ὅτε τὸν παναρμῶνιον τουτονεὶ[sic] κόσμον ἐξ αρχῆς[sic] ἔπλαττεν ὁ Θ(εὸ)ς. θαύματα ἐπι[sic] θαύμασιν εἰργάσατο
Explicit: f. 286r ἵνα επισκηνώσει[sic] ἐπ ἐμοι ἡ δύναμις τοῦ Χ(ριστο)ῦ· ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 59, 507-516

CPG 4576

BHGa 1501d

Aldama 346

TLG 2062.230

38. ff. 286r-290v
John Chrysostom, In epistulam I ad Thessalonicenses homilia 8
Rubric: f. 286r Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ τοῦτο γὰρ παρ’ ὑμῖν λέγωμεν ἐν λόγω Κ(υρίο)υ· ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ Κ(υρίο)υ οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κυμηθέντας· ὅτι αὐτὸς ὁ Κ(ύριο)ς ἐν κελεύματι· ἐν φωνῆ ἀρχαγγέλου· ἐν σάλπιγγι Θ(εο)ῦ καταβήσεται ἀπ’ οὐ(ρα)νοῦ. καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χ(ριστ)ῶ ἀναστήσονται πρῶτοι· ἔπιτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι. ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα· ἐν νεφέλαις· εἰς ἀπάντησιν τοῦ Κ(υρίο)υ εἰς ἀέρα. καὶ οὕτω πάντοτε σὺν Κ(υρί)ω ἐσώμεθα
Incipit: f. 286r Οἱ προφήται μὲν τὸ ἀξιόπιστον τῶν λεγομένων δεῖξαι βουλόμενοι. πρὸ τῶν ἄλλων ἁπάντων. τοῦτο λέγουσιν
Explicit: f. 290v μήτε (ἐπι) καρδίαν ἀν(θρώπ)ου ἀνέβη· ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν χάριτι καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ· μεθοῦ τῶ Π(ατ)ρὶ. ἅμα τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι. δόξα κράτος τιμὴ· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 62, 439-446

CPG 4434.8

BHG 2103mf

TLG 2062.162

39. ff. 290v-298r
John Chrysostom, In illud: Si qua in Christo nova creatura
Rubric: f. 290v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ εἴ τις ἐν Χ(ριστ)ῶ καινὴ κτίσης· τὰ ἀρχαια[sic] παρῆλθον. ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα καινά
Incipit: f. 290v Πολλὴ μὲν γηπόνω προθυμία καταβάλλειν τὰ σπέρματα. ἐπειδὰν τὴν ἄρουραν ἐκκεκαθαρμένην ἴδη
Explicit: f. 298r αὐτὴν εὐλάβειαν ὡς ὁ πτωχὸς καὶ ἐγώ· ὥστε εἴ τις ἐν Χ(ριστ)ῶ καινὴ κτησις[sic]· ὑπὲρ δὲ τούτων ἁπάντων εὐχαριστήσωμεν τῶ Θ(ε)ῶ. ὅτι αὐτῶ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 64, 25-34

CPG 4701

Aldama 427

TLG 2062.359

40. ff. 298r-298v
John Chrysostom, In parabolam de filio prodigo (defective at the end)
Rubric: f. 298r Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸν ἄσωτον υἱὸν
Incipit: f. 298r Ἀεὶ μὲν τὴν τοῦ Θ(εο)ῦ φιλαν(θρωπ)ίαν κηρύττειν ὀφείλομεν ἀδελφοι[sic]· διὰ ταύτην γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν
Explicit: f. 298v ὅπου γὰρ τῆς σωφροσύνης ὁ σῖτος οὐ γεωργῆται. ἐκεῖ λιμὸς ἰσχυρά· ὅπου τῆς ἐγκρατείας ὁ ἀρτος ὁ υπέστεται[sic]. ἐκεῖ λιμὸς ἰσχυρά||

Attributed to Chrysostom.

PG 59, 515-517 line 37

CPG 4577

Aldama 8

TLG 2062.231

41. ff. 299r-303v
John Chrysostom, In sanctum Paulum Apostolum (defective at the beginning)
Incipit: || f. 299r πρόδρομον Θ(εο)ῦ καὶ εἰς γέννησιν καὶ εἰς θάνατον· ὅς τοὺς θηριώδης
Explicit: f. 303v εἰς ἐπίγνωσιν σιν[sic] ἀληθείας ἐλθεῖν. καὶ εἰς ἀνάπαυσιν σ(ωτη)ρίας· ἧς καὶ ἡμεῖς καὶ ταξιωθῶμεν· ἐν Χ(ριστ)ῶ Ἰ(ησο)ῦ τῶ Κ(υρί)ω ἡμῶν· ὧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος. καὶ νῦν καὶ ἀεὶ. καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

cf. CPG 5067

BHGa 1462s

cf. TLG 2062.484

42. ff. 303v-307v
Gregorius Antiochenus, In Illud: Hic est filius meus dilectus
Rubric: f. 303v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ οὗτός ἔστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητὸς ἐν ῶ ηὐδοίκησα
Incipit: f. 303v Ὁ μὲν γιλόστοργος οὗτος π(ατ)ὴρ διὰ τῆν περὶ ἡμᾶς στοργῆν ἔπεμψεν μοι τοῦ λόγου τὸ σύνθεμα
Explicit: f. 307v αὐτὸς συναθρύσειεν εἰς τὰς ἑαυτοῦ μάνδρας τὰ πλανώμενα πρόβατα .ἵνα γένηται μία ποίμνη εἰς ποιμὴν· ἐν Χ(ριστ)ῶ Ἰ(ησο)ῦ τῶ Κ(υρί)ω ἡμῶν. ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

PG 88, 1872-1884 = 64, 33-38

CPG 7387

BHG 1936

Aldama 278

43. ff. 307v-313v
John Chrysostom, De patientia et de consummatione huius saeculi
Rubric: f. 307v Τοῦ αὐτοῦ λόγος περὶ ὑπομονῆς· καὶ περὶ συντελείας τοῦ αἰῶνος τούτου· καὶ δευτέρας τοῦ Κ(υρίο)υ παρουσίας· ἀδιαδόχου τε τῶν δικαίων βασιλείας· καὶ ἀτελευτήτου τῶν ἁμαρτωλῶν κολάσεως. ὑπόθεσίς τε ἐξομολογήσεως· καὶ πρὸς τὴν τῶν θείων γραφῶν μελέτην προτροπὴ. τίνες τὲ αἱ μεθοδίαι τοῦ ἐχθροῦ. καὶ τί τὸ τῆς ἡσυχίας ὀφέλημον
Incipit: f. 307v Λαμπρὸς ὁ βίος τῶν δικαίων· πῶς δὲ λαμπρύνεται. ἀλλ’ ἢ διὰ τῆς ὑπομονῆς· ταύτην ἀγάπησον ὦ ἀδελφὲ
Explicit: f. 313v ἐνώπιον τοῦ δικαίου κριτοῦ. τοῦ ἀποδόντος ἑκάστω κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· ὧ πρέπει δόξα σὺν τῷ παντοκράτορι Π(ατ)ρὶ καὶ τῶ ἁγίω Πν(εύματ)ι· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 63, 937-942

CPG 4693

Aldama 238

TLG 2062.351

44. ff. 313v-316r
John Chrysostom, In evangelii dictum et de virginitate (defective at the end)
Rubric: f. 313v Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ τοῦ εὐαγγελίου ῥητὸν. καὶ περὶ παρθενείας. καὶ παραινετικὸς εἰς τὰς ἐκπεσούσας
Incipit: f. 313v Οὐδὲν ὁ θεῖος λόγος ἀσκόπως. οὐδὲ ξένον τῆς ἡμετέρας σ(ωτη)ρίας παρέδωκεν αἴνιγμα
Explicit: f. 316r ἄρα γὰρ ταύτην ἡδονὴν ἔστιν ἐπει[sic] ἡ ἀπόλαυσιν βίου· ἆρα τοῦτο τρυφὴ; τοῦτο πλάτος; τις αὕτη τῆς μανίας ἡ συγκατάθεσις||

Attributed to Chrysostom.

PG 64, 37-40 line 19

CPG 4702

Aldama 358

TLG 2062.360

45. ff. 316r-319r
John Chrysostom, De corruptoribus virginum
Rubric: f. 316r Ταλανισμὸς πρὸς τοὺς φθείροντας τὰς τοῦ Χ(ριστο)ῦ παρθένους
Incipit: f. 316r Τί δὲ καὶ ὑμῖν ἄθλιοι καὶ ταλαίπωροι κακῶν ἡδονῶν ὁδηγοί· πῶς βούλεσθαι ἐκφυγεῖν χεῖρας Θ(εο)ῦ ζῶντος
Explicit: f. 319r ὁ Π(ατ)ὴρ τῶν οἰκτιρμῶν καὶ Θ(εὸ)ς πάσης παρακλήσεως· χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς καὶ φιλαν(θρωπ)ία τοῦ Κ(υρίο)υ ἡμῶν Ἰ(ησο)ῦ Χ(ριστο)ῦ μεθ’ οὗ πρέπει δόξα τιμὴ καὶ προσκύνησις. σὺν τῶ παναγίω καὶ ἀγαθῶ καὶ ζωοποιῶ Πν(εύματ)ι· νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν

Attributed to Chrysostom.

PG 60, 741-744

CPG 4624

TLG 2062.278

46. ff. 319r-321v
John Chrysostom, In illud: Vidi dominum homilia 6 (defective at the end)
Rubric: f. 316r Τοῦ αὐτοῦ εἰς τὰ Σεραφείμ
Incipit: f. 316r Μόλις ποτὲ τὸ κατὰ τὸν Ὀζίαν διαπλεύσαντες πέλαγος ἐπαιρεώθημεν· μόλις δὲ δι' ἐπλεύσαμεν
Explicit: f. 321v ἐντεῦθεν ἤδη βοῶν λαμπρᾶ τῆ φωνῆ καὶ διαμαρτύρομαι καὶ ἱκε||

PG 56, 135-139 line 29

CPG 4417.6

BHG 124

TLG 2062.498

Physical Description

Form: codex
Support: ff. 1r-321v: Parchment, medium thickness, arranged flesh-to-flesh and hair-to-hair with flesh outermost (FHHF).
Extent: Codex: i + 322 + i leaves. 278 × 180-200 mm.
Foliation: [i] + 1-44, 44a, 45-321 + [ii]. Modern foliation in brown ink in Arabic numerals, recto, upper right corner.

Collation

The manuscript consists of 42 quires:

  • Quire 18-1 ff. 1r-7v
  • Quires 2-108 ff. 8r-78v
  • Quire 118-1 ff. 79r-85v
  • Quire 128 ff. 86r-93v
  • Quire 136 ff. 94r-99v
  • Quires 14-178 ff. 100r-131v
  • Quire 184+1 ff. 132r-136v
  • Quire 198-1 ff. 137r-143v
  • Quire 208-1 ff. 144r-150v
  • Quires 21-338 ff. 151r-252v
  • Quire 346 ff. 253r-258v
  • Quires 35-398 ff. 259r-298v
  • Quire 408-1 ff. 299r-305v
  • Quire 41-428 ff. 306-321v

Quire 2 was misplaced before the current binding, as stated by notes on ff. 8v ‘σύρεμπροσθεν ιϛʹ φύλλα φύλ(λα)ιϛʹ καὶ ὑπογραμμασι καὶ νόμοις’ and 16v: ‘σύρε ἔμπροσθεν ὄπισθεν’

Early quire signatures in faded brown ink, in Greek numerals, on the first folio of quires, recto, along with three crosses in brown ink on upper margin. Numerals survive on lower margins of quires 3 (γʹ), 4 (δʹ), on right-hand corner of upper margins of quires 10-12 (ιʹ-ι(β)ʹ), 14 (ιεʹ), 15 (ιϛʹ), 17 (ιηʹ), 18 (ιγʹ, on f. 134r originally after f. 93v; κʹ on f. 135r), 20 (κ(α)ʹ), 23 (κ(γ)ʹ), 27 (λʹ), 30 (λ(γ)ʹ.

Modern quire signatures in Arabic numerals, in pencil, have been added to the first folio of each quire, recto, lower right-hand corner, from quire 2 (numeral 19 is missing).

Condition

In fair condition: ff. 26-28 are partially detached. Margins of ff. 207, 217, 289 and 291 have been cut off.

Layout

ff. 1r-146v: written space 220 × 140 mm. 28 lines per page Pricking does not survive. Ruled in hardpoint, system Leroy 11, type Leroy 21C1a .

ff. 146v-321v: written space 230 × 145 mm. 36-39 lines per page Pricking does not survive. Ruled in hardpoint, system Leroy 11, type Leroy 21C1a .

Hand(s)

Hand A: ff. 1r-146v

The first half of the manuscript is written in a minuscule script of the 10th century, upright, in dark brown ink, on or above the ruling line. There is only moderate variation in letter size. Final sigma and articles are in ligated, and the sigma telikon is not is use. Vertical stroke of rho has a small hook.

Breathings are angular, Ppunctuation used includes the middle and upper point and full stop.

Hand B: ff. 146v-321v

The second half of the manuscript is written in a minuscule script of the 10th century, very close to Hand A script, but smaller and less accurate in execution.

Decoration

Decorated initials outlined in red ink.

Additions

Some notes and invocations by a hieromonk: e.g. f. 5r: ‘μνήσθητι κ(ύριε) εν τ(ῆ) βασιλ(εία) σου την ψυχὴν τοῦ δουλ(ου) σου ἰακώβου ἱερομονάχου’. The same hieromonk also left notes on ff. 12r, 80v, 92r, 93v, 100v.

Binding

Wooden boards covered with brown leather; edges are tooled in blind. The spine is in light brown skin, with a strip in red leather for title (‘Chrysostoi Homiliae MSS’).

300 × 235 × 96 mm.

History

Origin: The manuscript was copied in the 10th century.

Provenance and Acquisition

The manuscript does not show any note of provenance or ownership. In all likelihood, it comes from the Pantokratoros Monastery on Mount Athos, as did many of the patristic manuscripts that belonged to Richard Bentley.

Bequeathed to Trinity College Library by Richard Bentley (1662-1742) , Master of the College.

Additional Information

Record Sources

Description (2021) draws on M.R. James, The Western Manuscripts in the Library of Trinity College, Cambridge (Cambridge: Cambridge University Press, 1900), vol. 1, pp. 250-252.

Availability

Visitors to Trinity College who wish to consult Special Collections material are required to apply to the Library in advance of their visit. For information on eligibility and admission procedures see: Trinity College: Information for Readers.

Bibliography

    La provenance athonite des manuscrits grecs legues par R. Bentley a Trinity College, Cambridge et en particulier de l'oncial 0131 du Nouveau Testament Studies in the history and text of the New Testament in honor of Kenneth Willis Clark, Duplacy, Jean (Salt Lake City, 113-126, University of Utah Press, 1967) Codices Chrysostomici Graeci I Codices Britanniae et Hiberniae, Aubineau, Michel (Paris, CNRS éditions, 1968) Une homélie ps. chrysostomienne inédite In Apostolum Paulum (BHG 1462 s) dans le cod. Cantabr., Trinity Coll., B.8.8. Orientalia Christiana Periodica, Aubineau, Michel (40, 416-420, 1974) Repertorium der griechischen Kopisten, 800-1600 Veröffentlichungen der Kommission für Byzantinistik, Gamillscheg, ErnstHarlfinger, DieterEleuteri, Paolo (Wien, III. Rom mit dem Vatikan, 1997) Prima omelia sul matrimonio = In illud--propter fornicationes uxorem, Giovanni Crisostomo, Mazzoni Dami, Daniela (Florence, Università degli studi di Firenze, Dipartimento di scienze dell'Antichità "Giorgio Pasaquali", 1998) Codices Chrysostomici Graeci VIII: I: Codices Ancyrae et Constantinopolis II: Addenda et Corrigenda ad volumina I-IV, Barone, Francesca P.Voicu, Sever J. (Paris, CNRS éditions, 2018) "Je suis venu jeter du feu sur la terre": l'édition critique de l'original grec et de la version arménienne d'une homélie du Pseudo-Chrysostome cappadocien (CPG 4669) Sacris Erudiri, Kim, Sergey (57, 117-166, 2018)

Funding of Cataloguing

The Polonsky Foundation

Digital Images

Cambridge Digital Library