Medieval Manuscripts in Cambridge Libraries

A catalogue of Western manuscripts and papyri at Cambridge University Library, the Fitzwilliam Museum and selected Cambridge colleges

Cambridge, Gonville and Caius College, MS 328/715

Bartholomew of San Concordio, Summa de Casibus Conscientiae

Physical Description

Form: codex
Support: Parchment
Extent: Codex: 4 | 4 + 174 + 4 leaves.
Foliation:

19th-/20th-century foliation:

[i]-[iv] | [v]-[viii], 1-178

Written in pencil in the upper right-hand corners of the recto side of the first leaf of each quire.

Collation

  • Quires 1-1412 (ff. 1-168)
  • Quire 156 (ff. 169-174)

4 leaves | 4 leaves + 1-1412 156 + 4 leaves

Additions

Quire signatures ('1-15') in the bottom right-hand corner of the recto side of the first leaf of each quire, written in pencil by a hand of the 19th/20th century.

Binding

(?) Original red leather over wooden boards, with two indents on the upper and lower covers for clasps (now missing, but part of the catch-piece of the upper clasp on the rear cover remains); re-backed with brown leather and two paper pastedowns with Gonville and Caius shelfmark numbers printed in red ('715') and black ('328') ink.

A 17th-century title inscription on the front cover reads: ‘Summa confessorum vel Summa de Casibus Conscientiae’

The inside covers feature paper pastedowns with printed text in a vertical orientation. The two pastedowns have been made from a single page ('108') from a chapter (‘De privilegiis ex etcessi priuilegia’) from an edition of Dominicus de Sancto Geminiano [Domenico da San Gimignano] (d. 1424)'s Lectura super sexto Decretalium (e.g. see Lectura sup sexto libro decretalium cum apostillis clarissimorum virorum Bernardini ex capitaneis de Landriano Joanis quoque de gradibus et postremo Celsi Hugo [...] (Piston, 1520), p. 268).

History

Provenance and Acquisition

William Lyndwood (c. 1375-1446) , Fellow of Pembroke College, Cambridge, later Doctor of Canon Law at Oxford: ownership of the manuscript suggested by the copy of a letter addressed to him on f. 176v (see M.R. James (1908), I); considering Lyndwood's career at Oxford, it is of interest that one 15th-century addition refers to religious manuscripts for sale at a market in Oxford (f. [iii] verso), suggesting that the annotator was located there or, at least, familiar with the city.

John Sperhawke (fl. c. 1400-1474) , Fellow of Pembroke Hall, Cambridge; Master of Arts and Doctor of Divinity (1453): according to an inscription by a later owner on f. 176r: ‘Liber quondam magistri Johannis Speyrhawke doctoris, prec. xxiiijs ’; for Sperhawk, see Emden (1963), p. 545).

Arrived at Gonville and Caius College at an unknown date before 1697: its classmark numbers ('715' and '328') on printed labels pasted on the spine. Its armorial bookplate pasted on the inside of the upper cover of the former binding, inscribed with the classmark numbers '715' and '328'. Recorded as no. 813 in Edward Bernard's Catalogi librorum manuscriptorum Angliae et Hiberniae in unum collecti, 2 vols in one (Oxford: Theatro Sheldoniano, 1697).

Part 1 [Cambridge, Gonville and Caius College, MS 328/715, ff. [i] recto-[iv] verso]

Contents

Language(s): Leaves from a Latin manuscript with marginal additions in Middle English

1. [i] recto-[iv] verso
History of Rome [Ab urbe condita] Livy
Language(s): Latin
Incipit: || [i] recto statuit uirginitate aliisque cerimoniis uenerabiles ac sanctas fecit
Explicit: [iv] verso Ad hoc Tullius nunciate in quid regi uestro regem romanum deos facere testes uter prius populus res repetentes legatos||

These four folios are made from two consecutive leaves from a copy of Livy's Ab urbe condita, containing Book I.20-27; because the original two leaves were turned at a 45 degree angle and then folded vertically in order to create two bifolia, the original text is now in a vertical orientation.

2. [i] verso
Medical recipe for the eyes
Language(s): Middle English recipe with a Latin title
Rubric: [i] verso Optima medicina pro visu
Incipit: [i] verso Take Eufrate . a goddele . rue . verueyne . þe sede of ffenel. and wasche all these . an drye . them in an horn . or in a potte and make powder. and ȝeue a man to hete. and do þe jus of slou in hys eyyn.

Added in the 15th century.

Full transcription.

3. [i] verso
Theological note attributed to Isidore of Seville
Language(s): Latin
Incipit: [i] verso Isidorus. In hac enim vita deus partit impijs et tum non partit electis

Added in the 15th century.

Full transcription.

4. [ii] recto
Theological poem
Language(s):
Rubric: [ii] recto Subscripti et si incidant [...] pro absolucione habenda
Incipit: [ii] recto Percuciens clericum Romam petat excipiuntur
Explicit: [ii] recto Janitor officii ; claustralis uimque repellens Nec non vir fiat filius atque pater This text has been added in the 15th century.
5. [ii] recto
Theological poem
Language(s): Latin
Rubric: [ii] recto Simplex sacerdos in hiis casibus absoluere non potest [...]
Incipit: [ii] recto Qui factis incestum ; deflorans aut homicida sacrilegusque parentum percussor sodomita
Explicit: [ii] recto Symoniacus presbitero negueunt a simplice solui Pontificem super hiis deuotus semper adhibis

Added in the 15th century.

Walther, Carmina, no. 15482
6. [ii] recto
List of English kings and their reigns, from Edward III to Henry VI
Language(s): Latin
Incipit: [ii] recto Edwardus .3us. / regnavit lij. annos / Ricardus regnavit vicesimo .2o. / Henricus quartus regnavit xiiijo. / Henricus quintus regnauit xcim annos / Henricus sextus regnauit xxx annos.

Added in the 15th century.

Full transcription.

7. [ii] recto
Casus papales
Language(s): Latin
Rubric: [ii] recto In hiis casibus penitentes [...] ad papam
Incipit: [ii] recto Ad papam clericum feriens ; falsarium vrens Ecclesiam symon audens celebrare ligatus

Added in the 15th century.

Walther, Carmina, no. 411
8. [ii] recto
Declaration on Institution
Language(s): Latin
Incipit: [ii] recto In dei nomine Amen Coram vobis notanrio et testibus dico allego et propono ego clericus Lincollniensis diocesis
Explicit: [ii] recto et 3o instanter instantissime mihi dari et tradi cum effectu etcaetera

Added in the 15th century.

9. [ii] verso
Note on angels
Language(s): Latin
Rubric: [ii] verso Nota de angelis
Incipit: [ii] verso Quotiens homines bene operantur angeli domini assunt eis
Explicit: [ii] verso sanguis domini ibi offertur

Added in the 15th century.

10. [ii] verso
Note on a runny nose
Language(s): Latin
Rubric: [ii] verso Inde dicitur coriza naris
Incipit: [ii] verso Corizat naris regnat in pectore tussis / ffans tenet aut guttur quicquid rancerus habetur

Added in the 15th century.

11. [ii] verso
Note on John de Grandisson [Grandison], Bishop of Exeter (1327-1369)
Language(s): Latin
Incipit: [ii] verso Dominus Johannes de Grandissono quondam Episcopus Exoniensis correxit epistolas et euangelia eiusdem ecclesie templar textus euangeliorum Offe quondam regis anglorum qui erat scriptus tempore Caroli magni post exemplar beati Jeronimi
Explicit: [ii] verso sed attentdat quod idem pater non nisi per magnos labores supeflua resecando et diminuta suplenda eadem emendauit

Added in the 15th century.

Full transcription in James (1907), I, pp. 370-371.

12. [iii] recto
Theological note on marriage
Language(s): Latin
Incipit: [iii] recto Nota quod tribus de causis ducitur uxor: causa prolis . causa adiutorij . causa incontinencie
Explicit: [iii] recto et femine sub viri potestate consistant

Added in the 15th century.

13. [iii] recto
Theological note about the life of the Virgin Mary
Language(s): Latin
Incipit: [iii] recto Nota quod sancta maria fuit etatis xiiij annorum antequam Christus natus est et xxxij annis cum domino vixit cum eo et post passionem Christi vixit xvj annis qui faciunt lxij annos in domino.

Added in the 15th century.

Full transcription.

14. [iii] recto
Canon law on theft from the Church
Language(s): Latin
Incipit: [iii] recto Nota quod in canone reperitur qui abstulit patri vel matri et dicit hoc peccatum non esse . homicidij particeps est; ergo qui Christi pecunias et ecclesie rapit homicida est

Added in the 15th century.

Full transcription.

15. [iii] recto
Form of excommunication
Language(s): Latin
Incipit: [iii] recto Auctoritate dei patris omnipotentis et filij et spiritus sancti et gloriose virginis marie et beatorum apostolorum petri et pauli
Explicit: Et sicut hec lucerna extinguitur ipsi nisi ad condignam emendacionem et satisfaccionem resipuerint fiat fiat amen

Added in the 15th century.

16. [iii] recto
Theological note on the five ways in which a husband who abuses his wife sins
Language(s): Latin
Incipit: [iii] recto Nota quod 5 modis peccat maritus abutens vxore
Explicit: [iii] recto 5o quando fit contra naturale modum
Final rubric: [iii] recto Secundum Thomam de veritate

Added in the 15th century.

17. [iii] verso
Poem on meals of the day
Language(s): Latin
Rubric: [iii] verso quatuor hore prandendi
Incipit: [iii] verso Gentamur mane ; cenamur vespere facto / Tercia prandere vult hora requirit habere / Merendam nona messor lassatus in hora

Added in the 15th century.

Full transcription.

18. [iii] verso
Poem on the virtues of Scabiosa
Language(s): Latin
Rubric: [iii] verso Virtutes scabiose
Incipit: [iii] verso ffert scabiosa pilos veruena habet illos
Explicit: [iii] verso Potata novies fit de languente boni spes

Added in the 15th century.

eTK 0555B (t0107920000)
19. [iii] verso
Poem on the virtues of Cumin [from De viribus herbarum] Floridus Macer
Language(s): Latin
Rubric: [iii] verso Virtutes cimini
Incipit: [iii] verso Esse putatur medici siccum calidumque criminum
Explicit: [iii] verso Et fluxum ventris in aceto stringere coctum

Added in the 15th century.

eTK 0505B (t0099030000)
20. [iii] verso
Poem on the virtues of Sinapis [from De viribus herbarum] Floridus Macer
Language(s): Latin
Rubric: [iii] verso Virtutes cinapi
Incipit: [iii] verso Exprimitur sutus tenera de caule sinapis / Quem succum mandens dentis tormenta fugabis

Added in the 15th century.

Full transcription.

21. [iii] verso
Poem on the virtues of Cinnamon [from De viribus herbarum] Floridus Macer
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Cinamonia duas species dicuntur habere
Explicit: [iii] verso Reptilium morsuus curat si lungitur illis

Added in the 15th century.

eTK 0505B (t0099030000)
22. [iii] verso
Poem on the virtues of Coriander [from De viribus herbarum] Floridus Macer
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso ffrigida vis herbe . coriandri dicitur esse
Explicit: [iii] verso Cum vino vel si mixto sumatur aceto

Added in the 15th century.

23. [iii] verso
Poem on the virtues of Lettuce [from De viribus herbarum] Floridus Macer
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso ffrigida lactuce vis constat et humida valde
Explicit: [iii] verso hiis quibus assiduo fuerit cibus ejus in esu [sic: usu]

Added in the 15th century.

24. [iii] verso
Note on the number of days in the year
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Memorandum quod sunt in anno ccclxv dies vnde computando quolibet die vnum [? bz] fieri erit summa totalis xls quart. j [? bz]

Added in the 15th century.

Full transcription.

25. [iii] verso
List of religious books for sale on Jaudewin's market, Oxford
Language(s): Latin with a single English word
Rubric: [iii] verso ffiat [? sanctuarium] in foro vide libris subscriptis si poterint nuncupato Jandewyn ibi venales reperiri - market
Incipit: [iii] verso vid: [? Omni bene presiuit] / Legenda sanctorum / Speculum ecclesie / Abstinencia / Gemma sacerdotalis

Added in the 15th century.

Full transcription; the titles include Jacobus de Voragine's Legenda Aurea; Edmund of Abingdon's Speculum ecclesie; and Gerald of Wales's Gemma Ecclesiastica. For Jaudewin's market, see Wood, City of Oxford (1889), I. p. 371.

26. [iv] recto
Note about English coins
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Per dispocionem tocius regni anglie fuit vna mensura domini Regis compositi videlict ad denarius anglicanus qui vocatur sterlingus rotundus et sine tonsura ponserabit triginta duo grana frumenti in medio spice et xxti denarii faciunt vnam vnciam et duodecim vncie facient libram argenti et octo libre frumenti facient lagenam et octo lagene facient bussellum et octo [bz] facient quarterium

Added in the 15th century.

27. [iv] recto
Verse on pride and shame
Language(s): Latin
Rubric: [iv] recto Versus
Incipit: [iv] recto ffastus precedit . sequitur pudor et male ledit

Added in the 15th century.

Full transcription.

28. [iv] recto
Poem on vices in youth and old age
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Qui non assuestit uirtutibus dum iuuenescit / A viciis nescit discedere . quando senescit

Added in the 15th century.

Full transcription.

29. [iv] recto
Poem on the transitoriness of life
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Est homo flos fenum duransque tempore parvo / Nunc est nunc non est vt flos qui crescit in aruo"

Added in the 15th century.

Full transcription; based on Job 14:1–2.

30. [iv] recto
Poem on the bite of death
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Post mortis morsum vertit dilectio dorsum / ffinita vita finit amicus ita

Added in the 15th century.

Full transcription.

31. [iv] recto
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Quantus erit luctus iudex cum dixerit ite / Tantus erit fructus cum dixerit ipse venite

Added in the 15th century.

Full transcription.

32. [iv] recto
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Sit tibi lucerna lex fraus pellis que paterna / Sede sede ista iudex inflexibilis sta

Added in the 15th century.

Full transcription.

33. [iv] recto
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Pater pacis periit sapienciam secum sustulit / Regna Rome ruent fumo fame ferro / Mutus sit iudex fraus est mercator in orbe

Added in the 15th century.

Full transcription.

34. [iv] recto
Poem
Language(s): Latin
Rubric: [iv] recto Versus de puerorum [? habetur]
Incipit: [iv] recto Lex non est dominis nec timor est pueris / Ingenium dolus est amor omnis luxus habetur / Ludus scurrilitas gula [...] festa dies.

Added in the 15th century.

Full transcription.

35. [iv] recto
Verse riddle on the oak tree
Language(s): Latin
Rubric: [iv] recto Quercus . porces
Incipit: [iv] recto Dum vixi vivos paui nunc mortua vivos / Porto nunc [...] pascunt superambulo viuos

Added in the 15th century.

Full transcription.

36. [iv] recto
Two verse lines from Juvenal's Satirae Juvenal
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Nil habet infelix paupertas durius in se / Quam quod ridiculos homines facit

Added in the 15th century.

Full transcription.

37. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Hec septem remouent hominem culpam venialem
Explicit: [iii] verso visio sacra dei benedictio presulis omnis

Added in the 15th century.

38. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Roma manus rodit quos rodere non valet odit / Lex est defuncta quia iudicis est manus vncta / [? Civus] ob vnguentum ius est in carcere tentum

Added in the 15th century.

Full transcription.

39. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Sanguine subtracto ne fumas protinus estas
Explicit: [iii] verso Et sanguine proprium redeat vsque locum

Added in the 15th century.

40. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Dat vinum purum tibi ter tria comoda primo
Explicit: [iii] verso Sit mensura comes ; ne violetur opus

Added in the 15th century.

41. [iii] verso
Verse
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Res vis res porta pro verbis verba reporta

Added in the 15th century.

Full transcription.

42. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Rubric: [iii] verso Amor
Incipit: [iii] verso Secretum porto quod inter nos habeatur / Si conuertatur medium non stabit in orto

Added in the 15th century.

Full transcription.

43. [iv] recto
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iv] recto Sepe vitupero rem vel iudico deteriorem / Propter liuorem vel quia nescio rem

Added in the 15th century.

Full transcription.

44. [iii] verso
The numbers one to ten in Roman and Arabic numerals
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso i ij iij iiij v vj vij viij ix x / 1 2 3 4 5 6 7 8 9

Added in the 15th century.

Full transcription.

45. [iii] verso
Moral poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Si sapiens fore vis sex serua que tibi mando / Quid dicas et vbi de quo cui quimodo quando

Added in the 15th century.

Full transcription.

46. [iii] verso
Poem on three joys and three sorrows
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Sunt tria gaudia pax paciencia copia rerum / Sunt tria tristia lis et inedia fraus mulierum

Added in the 15th century.

Full transcription.

47. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Tu qui das potum ciphum circum spice totum / Tu qui das potum ciphum circumspcie totum / vt tua det dextra mundum vas intus et extra

Added in the 15th century.

Full transcription.

48. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso ffemina gemina merum tria sunt per optima rerum
Explicit: [iii] verso Semina sunt scelerum . femina . gemina . merum

Added in the 15th century.

49. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Cui satis est quod habet satis illum constat habere /
Explicit: [iii] verso Et non paupertas sed mentis yacus egentum

Added in the 15th century.

50. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Non est presbiteri viridi sub veste videri
Explicit: [iii] verso Non est in veste vicium si viuis honeste

Added in the 15th century.

Walther, Proverbia, nos. 17694a and 1765
51. [iii] verso
Poem
Language(s): Latin
Incipit: [iii] verso Si tibi dum puer es fuerit sapiencia vilis
Explicit: [iii] verso Cum fueris quod vis probat accio [...] tua quid sis

Added in the 15th century.

52. [iv] verso
Model indenture concerning tithes
Language(s): Latin
Incipit: [iv] verso Universis pateat per presentes quod ego C de A talis diocesis
Explicit: [iv] verso In cuius rei testimonium sigillum meum presentibus est appensum. Dat. ectaetera

Added in the 15th century.

53. [iv] verso
The Creed
Language(s): Middle English
Incipit: [iv] verso Yc bileue in god fadir almychti y that makede heuene and vrthe of noght
Explicit: [iv] verso yc bileue in the holy gost and in holy churche in the menschip of halgh in forgift of synne in bodiliche arysyngge and in the life that ys euerelastyngge amen.

Added in the 15th century.

Full transcription in Rand Schmidt (2001), p. 59.

For other copies, see Rand Schmidt (2001), p. 59.
54. [iv] verso
Pater Noster
Language(s): Middle English
Incipit: [iv] verso Fadir oure that ert in heuene yhalghid beo thy name
Explicit: [iv] verso and ne led thou ous noght into fonddyngge bote delyuere ous of alle wikkede thyngge amen so beo hyt

Added in the 15th century.

For other copies, see Rand Schmidt (2001), p. 59.
55. [iv] verso
Ave Maria
Language(s): Middle English
Incipit: [iv] verso Hayle beo thou marie foel of grace god beo wyth the y blesside beo then among alle wymmen and yblessid beo the freut of thi wome iesus amen so beo hit etcaetera

Added in the 15th century.

Full transcription in Rand Schmidt (2001), p. 59.

For other copies, see Rand Schmidt (2001), p. 60.

Physical Description

Form: codex
Support: Parchment
Extent: Fragments, comprising two leaves of a manuscript, rotated 90 degrees and folded in half to form two bifolia. 4 leaves. These measurements are based on the current orientation of ff. [i] recto-[iv] verso and not on the original two larger leaves from which the first four folios were made; although the measurements of the textual layout (below) are based on the original (horizontal) orientation of the text, it is not possible to give accurate measurements of the height and width of the original leaves due to cropping. 280 × 195 mm.

Condition

The text on f. [i] recto has faded and that on f. [i] verso is partially obscure by paper fragments, indicating that this side of the leaf was once a pastedown on the inside cover.

Layout

These measurements are based on the text as it would have been visible on the two original leaves from which ff. [i] recto-[iv] verso have been made; i.e. the lines of text running horizontally. 340 × 160 mm. Ruled in leadpoint, frame and line ruling. Double columns. About 58 lines to the page, written below top line.

The other texts in this Part have been written into the blank spaces around the fragmentary text of Livy, by several hands, so it is not possible to record written dimensions or ruling practices for these.

Hand(s)

Copied by a single hand in a Northern Textualis script.

Additions copied by several hands in cursive Anglicana scripts.

Decoration

This part of the manuscript does not feature any significant forms of decoration.

History

Origin: 14th century. ; ?Italy or ?England. M.R. James suggested Italy as a place of origin but the script leaves open the possibility that the leaves were copied in England as well.

Part 2 [Cambridge, Gonville and Caius College, MS 328/715, ff. [v]-[viii], 1-198]

Contents

Language(s): Latin

1. [v] recto
Collection of verses and riddles
Language(s): Latin
Incipit: [v] recto Cum peccare nequis si tu peccata relinguis / Non tu peccata sed te peccata relinqunt
Explicit: [v] recto Lingua breuis serenitate leuis leuitate monetur mobilitate loquarum ; garulitate uocens
2. [v] recto-[v] verso
Theological quotations
Language(s): Latin
Incipit: [v] recto Ambrosius - Non sine dolore amittitur quod cum magno amore possidetur
Explicit: [v] verso Augustinus - Noli vinci a malo set vinci in bono malum / Si inimicus tuus efurit ciba illum si scitit pota illum / Tribulacio angustia persecucio fames ambiguitas periculum seperat hominem a caritate Christi

The excerpts are attributed to, respectively, Ambrose, Augustine, Ciprian, Isidore, Jerome, Gregory, and Bernard of Clairvaux.

Added in the 15th century.

3. [v] verso
Definition of the works of corporal and spiritual mercy
Language(s): Latin
Incipit: [v] verso Nota - quod misericordia corporalis est dare esurienti cibum
Explicit: [v] verso Nota - Misericordia spiritualis - Insipientem docere consolari dolentem exortari bene agentem ad humilitatem et satisfaccionem prouotare delinquentem

Added in the 15th century.

4. [vi] recto
Tract on the six properties of fire
Language(s): Latin
Incipit: [vi] recto In igne sex nature videntur adesse . prima que comburit stipulas et paleas .2a. que purgat aurum et argentum .3a. que frigus et tenebras depellit .4a. que calorem et lucem ingerit .5a. que dura mitigat .6a. que mollia durat

Added in the 15th century.

Full transcription.

5. [vi] recto-[viii] verso
Theological notes on confession, obedience, the soul, sin,
Language(s): Latin
Rubric: [vi] recto Nota de confessione
Incipit: [vi] recto Valet et confessio propter erubescentiam sibi adiunctam que magna pars est satisffacionis
Explicit: [viii] verso et sic uirtute ipsius fugabitur venenum peccati a corde

Added in the 15th century.

6. 1r-173r
Summa de Casibus Conscientiae Bartholomew of San Concordio
Language(s): Latin
Incipit: 1r Qvoniam vt ait gregorius super ezechiel nullum omnipotenti deo tale sacrificium est quale zelus animarum
Explicit: 173r ss. .i. si vero aliquis dolereta de bono alterius in quantum alter excedit ipsum in bonis tunc est invidia ut dictum est supra invidia est supra inuidia ss. secundo

Two 15th-century hands have added a title to f. 1r, each writing one half: ‘Iste liber vocatur summa confessorum . siue summa de casibus consciencie’. The hand that wrote ‘siue summa...’ etc also wrote an explicit to f. 173r: ‘Explicit summa de casibus conscientie secundum compilacionem fratris Bartholomei de piss ordinis predicatorum’. This same hand appears to have written the note relating to John Speyrhawke on f. 176r. See Provenance for further details.

Bloomfield (1979), no. 5052
7. 173v-174r
Theological notes
Language(s): Latin
Incipit: 173v Nota quod paruulus cum lesus fuerit currit ad matrem suam plangendo
Explicit: 174r Quod sicut origo est aquarum . Sic cogitacio

Added in the 15th century.

8. 174v
Quotations attributed to St Augustine
Language(s): Latin
Incipit: 174v Augustinus . Plus potest deus dimittere . quam homo possit peccare
Explicit: 174v Augustinus . Plus ualet cordis contricio quam totius mundi peregrinacio

Added in the 15th century.

9. 174v
Poem on catechetical teachings
Language(s): Latin
Incipit: 174v Hec sunt principue senioribus insinuanda
Explicit: 174v In quibus erratur ; quid vitandum quid agendum

Added in the 15th century.

10. 174v
Poem on England
Language(s): Latin
Incipit: 174v Ecce geniit anglia cordibus imbuta / Gens geniit tristicia cordibus polluta / Vocat pestilencia

Added in the 15th century.

11. 174v
Note on good things
Language(s): Latin
Incipit: 174v Notandum quod quedam sunt bona in se et ad aliud et quedam bona ad aliud et non in se . quedam bona in se et non ad aliud
Explicit: 174v Bona in se et non aliud vt que bona sunt in sui natura tum ad aliud mala . venenum enim bonum est quantum ad sui naturam . quantum ad aliud malum .que conficiendo destruit

Added in the 15th century.

12. 174v
Note on the three-fold life of mankind
Language(s): Latin
Incipit: 174v Triplex vita . scilicet vita nature . vita gracie . vita glorie. Vita nature viunt boni et mali. Vita gracie iusti viatores. Vita glorie beati comprehensores

Added in the 15th century.

13. 174v
Note on three perfections [perhaps extract from Thomas Aquinas, Scriptum super Libros Sententiarum Petri Lombardi] Thomas Aquinas
Language(s): Latin
Incipit: 174v Triplex perfeccio . scilicet perfeccio nature . perfeccio gracie . perfeccio glorie
Explicit: 174v Perfeccio glorie erit in fine seculorum . Et quia perfeccio gracie est medium inter vtrumque . Ideo Christus per quem gracia facta est circa medium seculorum venit. Abakuc tercio. In medio amorum notum facies.

Added in the 15th century.

14. 174v
Verse
Language(s): Latin
Rubric: 174v versus
Incipit: 174v Impetuosus homo numquam dolor carebit

Added in the 15th century.

15. 174v
Poem on penitence
Language(s): Latin
Rubric: 174v penitencia
Incipit: 174v Latrine delent peccata . sicut spongia aque delet sanguinem a ueste

Added in the 15th century.

Full transcription.

16. 174v
Poem on life
Language(s): Latin
Rubric: 174v versus
Incipit: 174v Qui modicum mihi dat. me viuere longius optat. Me vult vitalem qui dat mihi rem modicalem

Added in the 15th century.

Full transcription.

17. 174v
Poem on signs of God
Language(s): Latin
Rubric: 174v versus
Incipit: 174v Si sis ex dignis hijs iiijor accipe signis / Audi plange caue fac te deus eruet aue

Added in the 15th century.

Full transcription.

18. 174v
Poem on martyrs
Language(s): Latin
Rubric: 174v versus
Incipit: 174v Est martir macerans carnem inuenis quoque castus / [?V]ives egens pauper largus paciens tribulatus

Added in the 15th century.

Full transcription.

19. 174v
Poem on Eve and Ave
Language(s): Latin
Rubric: 174v versus
Incipit: 174v Viuere si sine re vis cum sis filius eue / ffunde frequenter aue domine que liberat aue

Added in the 15th century.

Full transcription.

20. 174v
Poem on love
Language(s): Latin
Incipit: 174v Non fundamentum ponas ; amore potentum / ffamina pulchra serunt commoda pau[c]a ferunt

Added in the 15th century.

Full transcription.

21. 174v
Verses on the Four Humours
Language(s): Latin
Incipit: 174v Largus . amans. hillaris. ridens. rubie que coloris / Cantans. carvosus. satis audax atque benignus - Sangineus
Explicit: 174v Inuidus et tristis . cupidus. dextre que tenacis. / Non expars fraudis . cupdus lcei que coloris - Malencolicus

Added in the 15th century.

22. 175r
Mnemonic verse for the names of the Apostles
Language(s): Latin
Incipit: 175r Jo bap atque pe pau. iac. lau. super bartholome. nat. / Math. sim. om. sanctorum andree. thoma. que natalis / Mathie . Pasche. tunc ascen. pen. trinitatis

Added in the 15th century.

Full transcription.

23. 175r-176r
Theological notes on priests, the Eucharist, charity
Language(s): Latin
Incipit: 175r Sacerdos qui est sine peccato mortalibus e tin bono proposito bene viuendi
Explicit: 176r Quis nos seprabit a caritate Christi etcatera

Added in the 15th century.

24. 176v
Letter of Henry Chichele, Archbishop of Canterbury (1414-1443) to William Lyndwood Henry Chichele
Language(s): Latin
Incipit: 176v Henricus permissione diuina Cantuariensis Archiepiscopus tocius anglie primas et apostolice sedis legatus. dilecto in Christo filio Magistro Willelmo Lyndewode vtriusque iuris doctori Curie nostre Cantuariensis Officiali Salutem graciam
Explicit: 176v Datum in manerio nostro de Croydon decimo dei mensis Marcij Anno domini Millesimo CCCC decimo none et nostre translacionis anno exto

Added in the 15th century.

In the letter, Chichele gives Lyndwood power to act in a suit about tithes between John Drury alias 'Salisbury Rector' of the parish church of Stortford, and Thomas Ryngstede, Rector of Farnham, both in the London diocese, dated Croydon, 10 March 1419.

25. 176v-177r
Theological notes
Language(s): Latin
Incipit: 176v Beda momentanea est fornicacionis delectacio et eterna erit fornicatoris pena
Explicit: 177r Confessio oris signum est causa sue patis cum deo. Confessio commendabilis

Added in the 15th century.

26. 177v
Three medical recipes
Language(s): Latin

Added in the 15th century.

The purposes of the recipes have not been specified.

27. 177v
Single sentence
Language(s): Latin
Incipit: 177v Est dieta cibus moderatus iter que diei

Added in the 15th century.

Full transcription.

28. 177v
Theological note
Language(s): Latin
Incipit: 177v Qui in confessione mentitur deo mentitur cui sit confessio in psalmo / Confitemini domino quoniam bonus etcaetera

Added in the 15th century.

full transcription.

29. 177v
Method to clarify honey
Language(s): Latin
Incipit: 176v Est nota quod est modus clarificandi mel. Ponatur mel in olla sive patella et lento igne dequoquatur
Explicit: 176v Et postquam potus te reddiderit se clarum ; potetur mane diluculo quantum sufficiat ad quantum mediocrem

Added in the 15th century.

30. 177v
Poem on deception by biblical women
Language(s): Latin
Incipit: 177v Adam sampsonem david lot et salomonem / ffemina decepit . quis tunc tutus erit

Added in the 15th century.

Full transcription.

31. 177v
Method to prepare honey
Language(s): Latin
Incipit: 177v Modus faciendi mel. In primis Apiatur mel de singulis vasis et ponatur in uno Trendello magno
Explicit: 177v Et postea reponatur in vna cupa vel Trendallo et eodem vase permutatur stare per octo dies et tunc ponatur in vno doleo vel vtre bene mundato et fortiter legato

Added in the 15th century.

32. 177v
Method to make wax
Language(s): Latin
Incipit: 177v Ad faciendum Ceram. Ponatur cera in vna patella in qua prius apponatur modica aqua
Explicit: 177v et sit infundatur in vno Pelui vel Patella et ponatur vna cordula in eadem cera liquida vt per hanc postea ponderettur

Added in the 15th century.

33. 178r
Poem on biblical figures martyred by Roman emperors
Language(s): Latin
Rubric: 178r versus
Incipit: 178r Antipas herodes baptistam decapitauit / Occidit pueros herodes ascolonites / Agrippa iacobum . claudens incarcere petrum

Added in the 15th century.

Full transcription.

34. 178r
Poem on the "Quadriga"
Language(s): Latin
Rubric: 178r versus
Incipit: 178r Littera gesta docet . quid credis allegoria / Moralis quid agas : quo tendas anagogia

Added in the 15th century.

The poem covers the four interpretations of the Bible: the historical, typological (allegorical), tropological (moral), and anagogical interpretation.

Full transcription.

35. 178r
Exemplum
Language(s): Latin
Incipit: 178r Narratur quod quidam qui multa bona in vita sua adquisiuit . iacuit in ianuis mortis et dixit sibi confessa quod reddat debitum
Explicit: 178r Hec est iusticia enim. ideomemoriam eius habeatis et diligatis iusticiam qui indicatis terram

Added in the 15th century.

36. 178r
Theological excerpts
Language(s): Latin
Incipit: 178r Origines . Prima quamuis sit exigua non despicitur aput iustum iudicem
Explicit: 178r Augustinus . lege et relege totam sacram paginam et nichil inuenies terribilius quam continuare in illo statu in quo non es ausus mori

Added in the 15th century.

The excerpts have been attributed to Origen, Gregory the Great, and Augustine.

Physical Description

Secundo Folio: 2r quia debet per ipsum concilium
Form: codex
Support: Parchment (FHHF)
Extent: Codex: 182 leaves. 285 × 200 mm.

Collation

  • Quires 1-1412 (ff. 1-168)
  • Quire 156 (ff. 169-174)

Leaf signatures consisting of letters and Roman numerals in red, but sometimes cropped off.

Catchwords in frames of brown ink with decorative flowers

Layout

220 × 125 mm. Ruled in leadpoint, frame only. Double columns, except for the fifteenth-century additions on ff. [vi] recto-[viii] verso and ff. 173v-174r, 175r-177v. 49-50 lines to the page, written below top line.

Hand(s)

ff. 1r-173r have been copied by a single scribe in an Anglicana script.

The additions on ff. [v] recto-[v] verso have been copied by two hands in Anglicana scripts.

The additions on ff. [v] recto-[viii] verso and ff. 173v-178r have been copied by various hands, mostly producing cursive Anglicana scripts.

Decoration

One partial (3-sided) 'J' border in blue and red ink on f. 1r.

Large (2, 3, or 4 lines) blue initials in frames of red penwork decoration with pen-flourishing in red ink throughout.

Paraphs in blue or red ink.

Small (2 lines) red initials in the fifeenth-century additions on ff. [v] recto-[viii] verso, and ff. 174v-176r.

Underlining in red in the fifeenth-century additions on ff. [v] recto-[viii] verso, and ff. 174v-176r.

Paraphs in red in the fifeenth-century additions on ff. [v] recto-[viii] verso, and ff. 174v-176r.

History

Origin: Second half of the 14th century. ; England.

Additional Information

Record Sources

This catalogue entry partly draws on M.R. James, A descriptive catalogue of the manuscripts in the library of Gonville and Caius College, vol. 1 (Cambridge, 1908); and Kari Anne Rand Schmidt, Manuscripts in the Library of Gonville and Caius College, Cambridge (Cambridge: Brewer, 2001).

Availability

Visitors to Gonville and Caius College who wish to consult Lower Library material are required to apply to the Library in advance of their visit. For information on eligibility and admission procedures see: Gonville and Caius College: Library Information.

Bibliography

    Survey of the antiquities of the city of Oxford Oxford Historical Society, Wood, Anthony à (Oxford, 1, Printed for the Oxford historical society at the Clarendon press, 1889) A descriptive catalogue of the manuscripts in the library of Gonville and Caius College, James, M.R. (Cambridge, 1, University Press, 1907) A biographical register of the University of Cambridge to 1500, Emden, Alfred Brotherston (Cambridge, Cambridge University Press, 1963) Incipits of Latin works on the virtues and vices, 1100-1500 A.D. Mediaeval Academy of America publication, Bloomfield, Morton W., (Cambridge, Mass., Mediaeval Academy of America, 1979) Manuscripts in the Library of Gonville and Caius College, Cambridge Index of Middle English prose, Rand Schmidt, Kari Anne (Woodbridge, D.S. Brewer, 2001)

Funding of Cataloguing

Wellcome

Digital Images

Cambridge Digital Library